Hebrajski nigdy nie zniknął. Czytano go, modlono się nim, spierano się o niego i pisano w nim nieprzerwanie, przez cały czas. Przestał być tylko językiem, w którym ktokolwiek kupował chleb albo strofował dziecko. Potem znów się nim stał, w ciągu kilku pokoleń, i żaden inny język nigdy nie wrócił w ten sposób. Zostało to obiecane na długo przedtem, zanim się wydarzyło.
Potem jednak przemienię ludom ich wargi na czyste, aby wszystkie mogły wzywać imienia Pana i służyć mu jednomyślnie.
Sofoniasz 3:9
Językoznawcy zwykle opowiadają tę historię jako osiągnięcie: garstka zdeterminowanych ludzi siłą woli wyprowadziła język z biblioteki na ulicę. Ta relacja nie myli się co do wysiłku. Myli się co do tego, kto to robił.
Język, który nie ma już rodzimych użytkowników, nie wraca. To nie jest trudna rzecz, która czasem się zdarza, to rzecz, która się nie zdarza, a hebrajski jest jedynym przypadkiem, jaki ktokolwiek może wskazać. Coś, co zachodzi dokładnie raz, po tym jak zostało opisane z góry, nie jest zbiegiem okoliczności w dobrym momencie.
Izajasz pisał o języku Kanaanu, którym znów będzie się mówić w miastach, które nie były jego własne. Jeremiasz pisał, że same słowa znów będą słyszane w Judzie, gdy lud zostanie sprowadzony do domu. Sofoniasz pisał o języku zwróconym ludom, aby mogły razem wzywać imienia PANA. Ezechielowi pokazano dolinę suchych kości i powiedziano mu, że wejdzie w nie tchnienie i ożyją.
A potem to się stało. Nie powoli i nie przez komisję: język modlitwy i nauki stał się językiem, w którym kłócą się dzieci, w ciągu kilku pokoleń. Ludzie ciężko nad tym pracowali i zasługują na szacunek. Ale nie oni byli powodem, dla którego było to możliwe.
W owym dniu będzie w ziemi egipskiej pięć miast, które będą mówić językiem kananejskim i przysięgać na Pana Zastępów.
Izajasz 19:18 Język znów mówiony, i mówiony poza własną ziemią.
Jeszcze będą mówić to słowo w ziemi judzkiej i w jej miastach, gdy odmienię ich los: Niech ci błogosławi Pan, niwo sprawiedliwości, góro święta!
Jeremiasz 31:23 Same słowa znów słyszane, związane z ludem wracającym do domu.
I tchnę w was moje ożywcze tchnienie, i ożyjecie; i osadzę was w waszej ziemi.
Ezechiel 37:14 Powiedziane nad kośćmi, które były bardzo suche, i bardzo liczne.
Sofoniasz nie zatrzymuje się na przywróconym języku. Mówi też, po co: aby wszystkie mogły wzywać imienia Pana i służyć mu jednomyślnie. Wiele ludów, jedno powołanie, każdy w słowach, które naprawdę rozumie. To ta sama obietnica, którą otwiera Dzieje Apostolskie 2, i to powód, dla którego ta firma istnieje.
Ukształtowało sam język i widać to w słownictwie, między którym tłumaczenie musi wybierać.
Łaska, wiara, przymierze, zbawienie: słownictwo Pisma nigdzie nie odeszło, bo Pisma nigdy nie przestano czytać. Te słowa przychodzą już obciążone wagą, a tłumaczenie, które sięga poza nie po współczesny synonim, traci coś, co mówiący po hebrajsku usłyszy od razu.
Język modlitwy i komentarza nie miał słowa na pociąg, rower ani elektryczność. Wiele nowych zbudowano z rdzeni obecnych już w Biblii. Słowo na elektryczność pochodzi ze słowa u Ezechiela, a cały współczesny hebrajski ma tę cechę, że stoi na starych fundamentach.
Sześć duńskich linijek puszczono do każdego języka naraz, tak jak działa prawdziwy pokój, i od tamtej pory nic nie edytowano. Trzy z hebrajskich są tutaj, a różnica między nimi jest tą ciekawą częścią.
אבל כרגע אין בכלל בעיה.
Z duńskiego Men der er ingen ko på isen. Vi når det, vi skal.
Zwykły współczesny hebrajski, taki, jakim ktoś naprawdę by was uspokajał. Duńskie powiedzenie o tym, że nie ma krowy na lodzie, zniknęło, i słusznie, bo nie o tym było to zdanie.
והרוח ירדה על כולם, והם התחילו לדבר בלשונות אחרות.
Z duńskiego Og Ånden faldt over dem alle sammen, og de begyndte at tale på andre sprog.
Dwie rzeczy warte zobaczenia. Słowo na ducha jest w hebrajskim gramatycznie rodzaju żeńskiego, a czasownik tutaj zgadza się z nim w rodzaju żeńskim. A słowo wybrane na inne języki to to, którego Pismo używa na mówienie językami, nie codzienne słowo na języki.
בַּחֶסֶד נוֹשַׁעְתֶּם עַל־יְדֵי הָאֱמוּנָה, וְזֶה לֹא מִכֶּם, זֹאת מַתְּנַת אֱלֹהִים.
Z duńskiego Af nåde er I frelst ved tro, og det skyldes ikke jer selv, det er Guds gave.
Spójrzcie na małe znaki nad literami i pod nimi. To wokalizacja, a hebrajski zwykle się bez niej obywa. Używa się jej w Piśmie, poezji i książkach dla dzieci. Test wyprodukował zwykły hebrajski dla zwykłego zdania i hebrajski z punktacją dla wersetu, czyli dokładnie to rozróżnienie, jakie robi czytelnik hebrajskiego.
Silnik słowo w słowo nie ma powodu zmieniać rejestru między tymi trzema zdaniami, bo nic w duńskim mu tego nie każe. Nasz wynik robi to dlatego, że pracuje na tym, czym jest zdanie, a nie na tym, czym są słowa.
Hebrajski jest jednym z 17 języków w MulingStream pisanych od prawej do lewej i jest układany tak, jak oczekują jego czytelnicy, a nie odbijany lustrzanie w projekcie zbudowanym dla angielskiego.
Czytelnik hebrajskiego uzupełnia je z kontekstu, szybko, nie zauważając tego. Znaki pojawiają się tylko tam, gdzie niejednoznaczność byłaby kosztowna: w Piśmie, poezji i książkach dla dzieci uczących się czytać.
Pięć z nich ma osobną formę końcową. To jedna z drobnych rzeczy, które sprawiają, że źle obsłużony tekst hebrajski jest dla rodzimego czytelnika oczywisty w sekundę.
Gdy współczesne życie potrzebowało słownictwa, którego starożytny język nigdy nie miał, wiele z niego stworzono z istniejących rdzeni, zamiast zapożyczać. Słowo używane dziś na elektryczność wzięto ze słowa, które pojawia się u Ezechiela.
Kościół czytający ze Starego Testamentu czyta przekład tekstu hebrajskiego. Gdy na sali jest mówiący po hebrajsku, słyszy go w języku, w którym został napisany, i warto mieć tego świadomość, nie robiąc z tego przedstawienia.
בַּחֶסֶד נוֹשַׁעְתֶּם עַל־יְדֵי הָאֱמוּנָה
List do Efezjan 2:8, tak jak wytworzyło go nasze własne uruchomienie
Dwie praktyczne uwagi. Nowy Testament po hebrajsku to przekład jak każdy inny, a różne wydania hebrajskie dokonują różnych wyborów, zwłaszcza co do imion. A jeśli ktoś w waszym kościele chce w geście odczytać na głos werset po hebrajsku, niech zrobi to porządnie albo wcale. Zrobienie tego mniej więcej dobrze przed rodzimym użytkownikiem jest gorsze niż niepróbowanie i stawia go w sytuacji, w której musi grzecznie się uśmiechać.
Jeśli wasz zbór używa określonych hebrajskich sformułowań na imiona lub terminy, wpiszcie je w Słowa kluczowe a będzie używane dokładnie tak, na każdym nabożeństwie.
Trzy osobne pytania, a hebrajski na wszystkie trzy odpowiada tak.
Mówiący po hebrajsku może głosić lub czytać, a sala śledzi w językach, które macie włączone. Jeden z języków, które mogą być źródłem, nie tylko celem.
Hebrajski na telefonie, który wasz gość już ma przy sobie, ułożony od prawej do lewej. Jeden z 200+ języków, które można czytać.
Jeden z języków, których można słuchać zamiast czytać, przez zwykłą słuchawkę douszną.
Dwa sąsiednie języki figurują na liście inaczej. Jidysz i asyryjski można oba czytać jako napisy, ale żadnego nie da się jeszcze mówić ze sceny ani słuchać jako głosu.
Kto mówi po hebrajsku w europejskim kościele, to szersza grupa, niż większość ludzi zakłada, a zakładanie jest błędem.
Poprawnie. Tekst wyrównuje się do prawej, interfejs wokół niego idzie za nim, a liczby wewnątrz linii biegną tak, jak biegną w hebrajskim. Odniesienia do rozdziału i wersetu to zwykłe miejsce, w którym układ dostosowany po fakcie się zdradza, i są obsłużone.
Współczesny hebrajski, którym mówią ludzie, z rejestrem podnoszącym się tam, gdzie treścią jest Pismo. Oba widać w wyniku powyżej: zwykłe zdanie w zwykłym hebrajskim i werset ze znakami samogłoskowymi, których czytelnik hebrajskiego spodziewa się w Piśmie.
Tak. Hebrajski może być językiem na scenie, a także jednym z języków, w których słucha zbór, więc czytanie po hebrajsku dociera do wszystkich innych w ich własnym języku w tej samej chwili.
Jidysz i asyryjski są na liście i oba można dziś czytać jako napisy. Żadnego nie da się jeszcze mówić ze sceny ani słuchać jako głosu. Jeśli potrzebujecie któregoś z nich jako głosu, powiedzcie nam, bo tak właśnie zmienia się lista.
Nic do instalowania, bez karty, a wasz gość nie potrzebuje niczego poza telefonem, który już ma w kieszeni.