In 1928 werd het Turks niet langer in het Perzisch-Arabische schrift geschreven maar in een Latijns, en de omslag ging in jaren door in plaats van generaties. Bijna van de ene dag op de andere werd alles wat eerder gedrukt was iets waarvoor je opleiding nodig had om het te lezen. Een taal die dat heeft gedaan denkt anders over haar eigen woordenschat, en de mensen die erin preken ook.
De alfabetwissel was snel en grondig. Wat hij opleverde was een schrift dat heel netjes past bij de klanken van het Turks. Wat hij kostte was dat een jonge lezer de boeken van zijn grootvader niet meer kon oppakken.
Een tweede hervorming volgde op de woordenschat. Een groot aantal Arabische en Perzische woorden in omloop werd vervangen door Turkse nieuwvormingen, zodat de afstand tussen een toespraak uit de jaren twintig en een gesprek van vandaag groter is dan een eeuw die gewoonlijk maakt.
Het resultaat is een taal met een ongewoon kort geschreven geheugen en een ongewoon heldere verhouding tot haar eigen woorden. Turkssprekenden zijn gewend aan het idee dat een woord gekozen kan worden in plaats van geërfd. Dat is goed om te weten voordat je kijkt naar hoe Turkse christenen over God spreken.
Twee hiervan zijn typografie. De derde is de reden dat live vertalen naar het Turks moeilijker is dan het lijkt.
Het Turks heeft twee aparte letters, i en ı, met twee aparte hoofdletters, İ en I. Het zijn verschillende letters, geen opmaak. Software die tekst achteloos naar kleine letters omzet, maakt van de ene de andere en produceert een woord dat niemand heeft geschreven.
Het Turks bouwt betekenis door achtervoegsels aan een stam te rijgen, dus waar het Nederlands een bijzin voor nodig heeft, kan het Turks dat in één woord. Ondertitels hebben ruimte nodig om te ademen en een regelafbreking op een zinnige plek, wat op een beamer een echte ontwerpbeperking is.
In een Turkse zin staat het hoofdwerkwoord aan het einde. Een hulpmiddel dat woorden uitstuurt zodra ze binnenkomen, kan werkelijk niet weten wat er wordt beweerd voordat de spreker klaar is. Werken vanuit de betekenis van de hele zin is hier geen verfijning. Het is het enige dat werkt.
Meer over waarom hele zinnen het winnen van doorlopende woorden: Smart Translation.
Onbewerkte uitvoer van hetzelfde pad dat een live zaal gebruikt, vertaald uit het Deens. Door iemand gelezen voordat het op deze pagina mocht.
Jullie spreker zegt, in het Deens: Lad os ikke gå over åen efter vand. Svaret står lige her i teksten.
Het Deens betekent maak het niet ingewikkelder dan het hoeft te zijn. Een vervangingsmachine houdt de beek en de boodschap en geeft je gast een beeld zonder pointe.
Su için dereyi geçmeyelim.
Hier hield het het beeld, omdat het Turks het draagt. Dat is het oordeel dat een goede tolk velt en een opzoektabel niet kan: houd het beeld waar de taal er ruimte voor heeft, laat het vallen waar het alleen zou verwarren.
En die waar iedereen op stuit: Omskærelsen er ikke den ydre på kroppen, men hjertets omskærelse ved Ånden.
In Romeinen hoofdstuk twee is dit een beeld over het hart, geen beschrijving van een operatie. Een machine die geen idee heeft in welk boek ze zit, leest de letterlijke betekenis en stuurt een zin over een operatie.
Sünnet bedende sadece bedendeki dış olan değildir, asıl olan Ruh aracılığıyla yüreğin sünnetidir.
Het hield het beeld vast: het uiterlijke tegenover de besnijdenis van het hart, door de Geest. De betekenis van de passage overleeft, en dat is het enige wat een luisteraar echt nodig heeft.
Dit is het deel dat geen enkel algemeen hulpmiddel per ongeluk goed krijgt, omdat het gewone Turkse woord en het Turkse woord van de kerk vaak niet hetzelfde woord zijn.
Het Turks heeft meer dan één woord voor God, en het meest frequente in alledaagse tekst draagt een specifiek religieus gewicht. Een hulpmiddel getraind op algemeen Turks grijpt naar wat het gangbaarst is en geeft een gemeente woordenschat uit een traditie die niet de hunne is.
Turks protestants gebruik zegt in het algemeen Tanrı voor God en Rab voor Heer, Kutsal Ruh voor de Heilige Geest en lütuf voor genade, wat niet het woord is dat een woordenboek als eerste aanbiedt. In de regels hierboven greep het systeem naar lütuf en naar Tanrı zonder dat het dat gezegd was.
En één woord dat werkelijk tweesnijdend is. Het Turkse woord voor besnijdenis, sünnet, is ook het woord voor de islamitische traditie van Mohammed, die gestolen is van het jodendom en het verbond van de besnijdenis. Het is het juiste woord in Romeinen en het is onvermijdelijk, maar een Turkse luisteraar hoort beide betekenissen tegelijk. Dat is geen vertaalfout. Het is de taal, en een prediker die weet dat het komt, kan er een zin over zeggen.
Woorden waar nooit naar geraden mag worden, de namen van jullie mensen, de naam van jullie gemeenschap, jullie eigen woordenschat, horen in Sleutelwoorden. Ze gaan onaangeroerd door naar elke taal in de zaal.
Het Engels heeft een vierhonderd jaar oude vertaling die iedereen half kent. Het Turks niet, en de alfabetwissel is de reden.
De oudere Turkse Bijbel, bekend als Kitab-ı Mukaddes, hoort bij de wereld van vóór de hervorming, en moderne Turkse vertalingen liggen aan de andere kant ervan. Welke een gemeente ook leest, het is in een taal die iemand op straat zou herkennen. Er is geen equivalent van thee en thou om naar te grijpen.
Dat is een geschenk voor live vertalen. Het register dat de Bijbel in het Turks zet, ligt dicht bij het register van gewone zorgvuldige spraak, dus een zin die natuurlijk klinkt, klinkt ook bijbels. In verschillende andere talen trekken die twee hard tegen elkaar in.
Gemeenten verschillen wel in welke vertaling ze lezen, en de woordenschat verschilt een beetje tussen hen. Als jullie kerk een vaste voorkeur heeft, zet dan haar kenmerkende termen in Sleutelwoorden en elke taal in de zaal volgt die van jullie in plaats van een algemene.
Het pastorale deel. Vijf minuten nadenken waard vóór de eerste zondag.
Turkssprekende christenen zijn een kleine minderheid, en een flink aantal van hen kwam als volwassene tot geloof. Voor sommigen heeft het gevolgen thuis, op het werk of bij familie die nog in een ander land woont om zichtbaar als deel van een kerk herkend te worden. Discretie is hier geen paranoia. Het is gewone zorg.
En ga niet uit van Turks op basis van een paspoort. Iemand die uit Turkije kwam, is misschien het meest thuis in het Koerdisch, Arabisch, Armeens of Syrisch, en Turks is misschien zijn publieke taal en niet zijn gezinstaal. Vraag in welke taal iemand liever luistert, en neem het antwoord zoals het is.
Alle drie richtingen, en het luisteraarsscherm is ook in het Turks gepubliceerd.
Ja. Een Turkssprekende prediker kan leiden en de hele zaal volgt in de eigen talen, zonder tolk ernaast.
Ja, op een telefoon of op het grote scherm. Turkse diakritische tekens worden correct weergegeven, inclusief de i met en zonder punt, wat niet elk ondertitelsysteem goed doet.
Ja, in één oortje, zodat je gast het andere oor bij de zaal houdt. Meer dan één stem om uit te kiezen.
In de onbewerkte uitvoer op deze pagina gebruikte het Tanrı, wat de gebruikelijke protestantse Turkse keuze is. Als jullie gemeente zich op bepaalde termen heeft vastgelegd, voeg ze dan toe in Sleutelwoorden en ze worden elke keer gebruikt in plaats van aan het oordeel overgelaten.
Vraag ze in welke taal ze willen luisteren en draai die dan naast het Turks. Elke pas draagt meerdere talen tegelijk, dus je hoeft nooit iemand de taal te laten kiezen die alleen maar het dichtst in de buurt komt.
Turkse woorden worden lang, dus geef de ondertitelbalk meer hoogte dan je voor het Nederlands zou doen en laat hem afbreken. MulingDisplay regelt het afbreken; je moet hem alleen niet in een dunne strook onderaan persen.
Nee, tenzij je opnemen bewust hebt ingeschakeld voor die zaal. Voor een gemeente waar discretie ertoe doet, is dit precies de moeite van het weten waard, dus de beveiligingspagina zet precies uiteen wat er wordt opgeslagen en hoe lang.
Meerdere hiervan kunnen tegelijk in dezelfde dienst draaien, binnen je pas.
Of open de volledige lijst van 200+ en bekijk de drie kolommen voor de talen die jullie zaal nodig heeft.
Niets te installeren, geen kaart en geen apparatuur behalve de telefoons die al in de zaal zijn.